යාපනය කොටුව යනු පෘතුගීසීන් විසින් යාපනය ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසු 1618 දී පිලිප් ද ඔලිවේරා යටතේ ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනයේ ඉදිකරන ලද බලකොටුවකි. බලකොටුව පිහිටා ඇත්තේ ගුරුනගර් වෙරළබඩ ගම්මානය අසල ය.

1795 දී, එය බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් අත්පත් කර ගන්නා ලද අතර, 1948 වන තෙක් එය බ්‍රිතාන්‍ය බලකොටුවක පාලනය යටතේ පැවතුනි. රටේ එකම විශාල හමුදා බලකොටුව ලෙස, එහි බලකොටු තුළ රජයේ සහ හමුදා ගොඩනැගිලි පමණක් පැවතීම නිසා, ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවේ කණ්ඩායමක් විසිනි එයට ආරක්ෂාව සපයන ලදී..

බලකොටුව තුළ ඇති ගොඩනැගිලි අතර ආණ්ඩුකාර නිවස (රජ මන්දිරය), ක්වීන්ස් හවුස්, කෲස් පල්ලිය, ගැරිසන් පෙළපාළි පිටිය, පොලිස් නිල නිවාස සහ පෘතුගීසි යුගයේ ගොඩනැගිලි කිහිපයක් ඇතුළත් වේ.